Prinsjesdag 2026: wat verandert er voor eenmanszaak, VOF en bv?

Wat het Belastingplan 2027 verandert voor de IB-ondernemer en de dga, en welk voorstel het kabinet op 29 september 2026 voor box 3 deed.

Hussain Hussain

Fiscalist · Ex-EY & Deloitte

Bijgewerkt 23 oktober 2026

Het kabinet heeft op Prinsjesdag het pakket Belastingplan 2027 naar de Tweede Kamer gestuurd.¹ Voor ondernemers zitten de wijzigingen in de inkomstenbelasting: de tarieven in de eerste twee schijven gaan omhoog en de startersaftrek verdwijnt vrijwel helemaal. Voor de B.V. verandert de VPB in dit pakket niet. De Kamerbrief van 29 september bevat wel nieuwe voorstellen voor box 3 en box 2.⁷

Wat verandert er in box 1 voor de IB-ondernemer?

De tarieven in de eerste en tweede schijf stijgen, met 0,48 respectievelijk 0,6 procentpunt.² De tweede nota van wijziging vervangt de voorgestelde bevriezing van de toptariefgrens door een grens van € 80.578 voor 2027. De voorgestelde verhoging van de arbeidskorting wordt € 133 op alle knikpunten.⁹

20262027 (voorstel)
Eerste schijf35,75% tot € 38.88336,23% tot € 39.247
Tweede schijf37,56% tot € 78.42638,16% tot € 80.578
Toptarief49,5%49,5%
Zelfstandigenaftrek€ 1.200€ 900
Startersaftrek€ 2.123€ 10
MKB-winstvrijstelling12,7%12,7%

De zelfstandigenaftrek daalt naar € 900.⁶ Dat is geen nieuw voorstel maar de voortzetting van een afbouw die al in de wet staat. De MKB-winstvrijstelling blijft op 12,7%.⁴

Wat wijzigt de tweede nota voor box 1 en arbeidskorting?

De tweede nota van 9 oktober 2026 verhoogt de voorgestelde toptariefgrens voor 2027 van € 78.426 naar € 80.578. De verhoging van de arbeidskorting wordt € 133 in plaats van € 173. Dit wijzigt het wetsvoorstel; de nieuwe grens en korting zijn nog geen geldend recht.⁹

De box-1-tabel hierboven volgt dit gewijzigde voorstel. De nota stelt voor de toptariefgrens voor 2028 te bevriezen op het niveau van 2027.⁹

Wat is het voorstel voor de startersaftrek?

Wie in de eerste jaren van zijn onderneming zit, verliest volgend jaar € 2.113 aan aftrek. De startersaftrek is een verhoging van de zelfstandigenaftrek voor wie in de vijf voorafgaande jaren geen ondernemer was. Die verhoging gaat per 1 januari 2027 van € 2.123 naar € 10, en per 1 januari 2028 verdwijnt hij helemaal.³

De verlaging naar € 10 in plaats van meteen naar nul is een uitvoeringskwestie: afschaffen per 2027 bleek niet uitvoerbaar. De nota noemt de benodigde aanpassingen aan zowel het aangifteprogramma als het programma voor de voorlopige aanslag.¹¹

Overweeg je een omzetting, dan is dat relevant. Zit je in je startersjaren, dan is de eenmanszaak in 2027 iets minder aantrekkelijk dan hij nu is.

Hoeveel extra belasting laat de nota zien bij minder startersaftrek?

De officiële voorbeelden laten zien dat de voorgestelde verlaging van de startersaftrek per winstniveau anders uitpakt. Bij € 50.000 winst noemt de nota € 914 extra belasting, inclusief Zvw. De berekening betreft een alleenstaande starter zonder kinderen of ander box-1-inkomen. Toeslagen zijn niet meegerekend; de tabel geeft dus geen volledig inkomenseffect.¹¹

WinstExtra belasting door verlaging startersaftrek in 2027, inclusief Zvw
€ 20.000€ 93
€ 30.000€ 581
€ 40.000€ 878
€ 50.000€ 914
€ 75.000€ 914
€ 100.000€ 704

De tabel neemt de doorwerking op de algemene heffingskorting mee. Bij lage winst wordt de aftrek niet volledig benut. Bij hoge winst is de algemene heffingskorting al afgebouwd en is de maximale Zvw-bijdrage bereikt. De gevolgen voor toeslagen hangen af van het huishouden en ontbreken in deze voorbeelden.¹¹ Gebruik deze bedragen daarom niet als algemene nettokosten of als nieuw omslagpunt tussen eenmanszaak en B.V.

Wat verandert er voor de dga en de bv?

Het Belastingplan 2027 raakt de vennootschapsbelasting niet. De Kamerbrief van 29 september bevat wel het voorstel om het hoge box-2-tarief vanaf 2027 vier jaar lang op 29,2% te zetten. Het voorstel is nog geen geldend recht.⁷

20262027
Vpb, eerste schijf19% tot € 200.000 winstongewijzigd
Vpb daarboven25,8%ongewijzigd
Box 2, lage schijf24,5% tot € 68.84324,5% tot € 69.607
Box 2 daarboven31%29,2% voorgesteld vanaf 2027

Het gebruikelijk loon komt in dit pakket niet voor. Dat bedrag wordt niet op Prinsjesdag vastgesteld maar in december, in de bijstellingsregeling. Reken voorlopig dus nog met de systematiek van dit jaar.

Box 3: voorstel voor novelle, nog geen nieuwe wet

De Kamerbrief van 29 september 2026 bevat wel een box-3-voorstel. Het kabinet wil de Wet werkelijk rendement box 3 via een novelle aanpassen. Voor financiële instrumenten wordt belasting over gerealiseerde vermogenswinst vanaf 2028 voorgesteld; voor overige bezittingen zou de volledige overgang in 2030 volgen. De Kamerbrief verandert de huidige box-3-regels nog niet.⁷

Twee andere onderdelen van de brief raken box 3 direct. De brief stelt voor het heffingsvrij vermogen per 2027 terug te brengen naar € 30.846, het niveau van 2020, en per 2028 een heffingsvrij resultaat van € 1.000 in te voeren. Wie spaart tegen 2% rente betaalt dan over de eerste € 50.000 geen belasting.⁷ Ook dit zijn voorstellen, geen geldend recht.

Het Eerste Kamerverslag van 6 oktober meldde dat de eerder voorgestelde vermogensgrens niet de definitieve grens wordt. Minister Heinen noemt geen vervangend bedrag. Volgens dat verslag wachtte de novelle nog op een uitvoeringstoets en advies van de Raad van State; het spoedadvies werd eind oktober verwacht.⁸

De brief vervangt daarmee de eerdere mededeling dat er geen novelle zou komen. Zolang de novelle niet door het parlement is aangenomen en in werking is getreden, blijven de huidige box-3-regels gelden. Het box-3-tarief blijft dus 36%.⁴ ⁷

Wanneer wordt de box-3-novelle ingediend?

De procesbrief van 9 oktober 2026 verwacht het advies van de Raad van State op 28 oktober. De staatssecretaris streeft naar indiening van de box-3-novelle uiterlijk 2 november. Vóór indiening past het kabinet de dekking aan. De brief geeft geen vervangend bedrag voor het heffingsvrij vermogen.¹⁰

Het kabinet verzoekt om behandeling en stemming samen met het pakket Belastingplan. De Tweede Kamer bepaalt haar eigen agenda; de genoemde datums zijn een planning, geen vastgestelde ingangsdatum.¹⁰

Wie erover denkt vermogen in een B.V. onder te brengen, rekent nu met het huidige box-3-stelsel. De voorgestelde novelle kan de uitkomst vanaf 2028 veranderen, afhankelijk van het soort vermogen en het moment waarop je rendement realiseert. De volledige afweging staat in vermogen van box 3 naar een B.V..

Wat betekent dit voor het omslagpunt?

Het omslagpunt tussen eenmanszaak en B.V. ligt rond de € 80.000 winst, soms eerder, en boven € 150.000 is de B.V. vrijwel altijd voordeliger. Dat verandert vandaag niet wezenlijk. De IB-kant wordt iets duurder door de hogere tarieven en de lagere aftrek. Het voorgestelde box-2-tarief kan de B.V.-kant bij hoge dividenduitkeringen vanaf 2027 wel veranderen, maar het voorstel is nog niet vastgesteld.⁷

Voor starters is de beweging groter dan voor anderen. Zij verliezen ruim tweeduizend euro aftrek, en dat werkt direct door in de vergelijking.

Wat wij nog niet doen, is een nieuw omslagpunt tot op de euro noemen. De tarieven voor 2027 zijn nog voorstellen, en de heffingskortingen voor 2027 worden pas in december definitief vastgesteld, en die wegen in deze berekening zwaar mee. Zodra die er zijn, rekenen we de omzettingscalculator door naar 2027 en werken we dit artikel bij.

Omzetten met terugwerkende kracht: de 1-oktobergrens

Een geruisloze omzetting kan met terugwerkende kracht naar 1 januari, als je intentieverklaring vóór 1 oktober van dat jaar geregistreerd staat. Voor 2026 is die datum verstreken. De eerstvolgende omzetting per 1 januari is per 1 januari 2027; je intentieverklaring moet dan vóór 1 oktober 2027 geregistreerd staan. Dat geldt ongeacht wat het Belastingplan 2027 uiteindelijk brengt: de negenmaandentermijn voor de geruisloze omzetting staat los van de jaarlijkse belastingwijzigingen. Na registratie van de intentieverklaring heb je vervolgens tot uiterlijk 31 maart 2028 de tijd om de bv daadwerkelijk op te richten en de onderneming in te brengen.

Wie nu begint, regelt de omzetting zonder tijdsdruk en start het nieuwe jaar fiscaal als bv. De afweging tegen de wijzigingen voor 2027 kun je nu al maken. Meer over de intentieverklaring en hoe je die registreert staat in intentieverklaring geruisloze inbreng.

Bekijk de omzettingsroutes op eenmanszaak naar B.V. en de kosten op tarieven.

Veelgestelde vragen

Wat kost het verdwijnen van de startersaftrek je?

Het voorstel verlaagt de startersaftrek van € 2.123 naar € 10 in 2027 en schaft de regeling af in 2028.³ De officiële voorbeelden noemen bij € 50.000 winst € 914 extra belasting en bij € 100.000 winst € 704, inclusief Zvw. Dit geldt voor een alleenstaande starter zonder kinderen of ander box-1-inkomen; toeslagen zijn buiten beschouwing gelaten.¹¹

Wat kost de lagere zelfstandigenaftrek je in 2027?

Minder dan de € 300 waarmee hij daalt. Door de MKB-winstvrijstelling werkt daarvan ongeveer € 262 door in je grondslag. Netto houd je daardoor rond € 128 per jaar minder over bij € 60.000 winst, en rond € 98 bij € 100.000 of meer.

Verandert de 1-oktoberdeadline door het Belastingplan 2027?

Nee. De termijn van negen maanden voor de intentieverklaring bij een geruisloze omzetting volgt uit de standaardvoorwaarden bij artikel 3.65 Wet IB 2001, niet uit het jaarlijkse Belastingplan. Voor 2026 is die datum verstreken. Voor een omzetting per 1 januari 2027 moet de verklaring vóór 1 oktober 2027 geregistreerd staan.

Wanneer gaan de wijzigingen uit het Belastingplan 2027 in?

In de regel op 1 januari 2027, maar pas nadat de Tweede en de Eerste Kamer het wetsvoorstel hebben aangenomen. Tot die stemming zijn het voorstellen. In de maanden tussen Prinsjesdag en de jaarwisseling wijzigen er vaak nog onderdelen via een amendement of een nota van wijziging.

Bronnen11
  1. 01Pakket Belastingplan 2027 (alle wetsvoorstellen en bijlagen), ministerie van Financiën, 15 september 2026
  2. 02Factsheetbundel pakket Belastingplan 2027, factsheet Inkomensbeleid
  3. 03Wetsvoorstel Belastingplan 2027, voorstel van wet, wijziging artikel 3.76 Wet IB 2001 (startersaftrek)
  4. 04Bijlage Fiscale sleuteltabel 2027 bij de aanbiedingsbrief pakket Belastingplan 2027
  5. 05Aanbiedingsbrief pakket Belastingplan 2027, passage over box 3
  6. 06Wet inkomstenbelasting 2001, art. 3.76: zelfstandigenaftrek € 900 per 2027 (€ 1.200 in 2026)
  7. 07Tweede Kamer: Kamerbrief 'Voorstellen op box 3, koopkracht werkenden en sociale zekerheid', document 2026D47255, ingediend als 2026Z20444, 29 september 2026, geraadpleegd 30 september 2026
  8. 08Eerste Kamer: Mondeling overleg over box 3, dossier 36.748, 6 oktober 2026, inleiding en Beantwoording, geraadpleegd 7 oktober 2026
  9. 09Tweede nota van wijziging Belastingplan 2027, 2026D50329, 9 oktober 2026, onderdelen 1 en 3 en toelichting Koopkrachtmaatregelen (art. 2.10, 2.10a en 8.11 Wet IB 2001), geraadpleegd 14 oktober 2026
  10. 10Kamerbrief stand van zaken pakket Belastingplan 2027, 2026D50326, 9 oktober 2026, onderdeel Novelle op wetsvoorstel WWR box 3 en de aangenomen moties AFB, geraadpleegd 14 oktober 2026
  11. 11Kamerstukken II 2026/27, 37 022, nr. 21, Nota naar aanleiding van het verslag, ontvangen 20 oktober en gepubliceerd 21 oktober 2026, p. 82–84, toelichting en tabel startersaftrek, geraadpleegd 23 oktober 2026

Gratis adviesgesprek

Vragen over dit onderwerp?

Plan een vrijblijvend gesprek met onze fiscalisten.

Plan een gesprek